• امروز : افزونه جلالی را نصب کنید.
  • برابر با : 7 - ذو القعدة - 1442
  • برابر با : Wednesday - 16 June - 2021
71816 174
1

نگرش و نگارش زن در روزنامه ایران نو چگونه بود؟

  • کد خبر : 177170
  • ۱۵ خرداد ۱۴۰۰ - ۱۳:۴۶

در بخش دیگری از مقدمه می‌خوانیم: «زنان در مکتوبات خود موضوعات متعدد چون “ضعیفه” پنداشتن زنان و نابرابری‌های جنسیتی را به چالش کشیدند، گاه مستقیم و گاه غیر مستقیم. در […]



در بخش دیگری از مقدمه می‌خوانیم: «زنان در مکتوبات خود موضوعات متعدد چون “ضعیفه” پنداشتن زنان و نابرابری‌های جنسیتی را به چالش کشیدند، گاه مستقیم و گاه غیر مستقیم. در روش مستقیم از برادران وطنی و ایمانی خود  پرسیدند دلیل آن که برادران وطنی و ایمانی [،] ما طایفه نسوان که جزء اساس ترقی هستیم را با صفاتی چون “ضعیفه” می‌شناسند و با ما چون بردگان رفتار دارند چیست؟ در روش غیر مستقیم نیز به جایگزینی واژه نسوان و مخدرات به جای ضعیفه، ذلیله، عورتینه و عورت در مکتوبات خود روی آوردند.

زنان به بازنگری و تلاش برای تغییر نقش‌های جنسیت‌زده نیز روی آوردند، پس از عریضه‌نویسی و مکتوب‌نگاری، از زبان شعر (باغدار دلگشا و پوراکبر،  ۲۰۱۸؛ باغداردلگشا و زنجانی‌زاده، ۱۳۹۷)  و داستان نیز برای نقد ساختارهای اجتماعی استفاده کردند. در کنار سخن گفتن از “جنس نسوان” از “زنیت” و لزوم “خواهری” و اتحاد جمعی زنان  نوشتند و صحبت کردند. از نقش مادری نیز بهره‌ جستند تا “تربیت اولاد” را دلیلی بر طرح برخی مطالباتشان مانند “حق تحصیل” معرفی نمایند. آنان “مجرمه” پنداشتن زنان  از “گذشته تاریخی” تا “حال امروز” را نقد کردند…»

به گفته مولف اثر، تنظیم اولیه طرح پژوهشی  با عنوان «زن در ایران‌نو» نیز اول بار پس از انتشار کتاب نامه‌های زنان ایرانی (باغداردلگشا، ۱۳۹۵/ الف : ۱۹۵-۱) در ذهن او شکل گرفت، انجام تحقیقی با محوریت واکاوی مسائل زنان در روزنامه ایران‌نو، مسائلی که خواه خود زنان به طرح آن پرداخته‌اند یا آن که توسط مردان به بحث گذاشته شده است. طرح بحث علمی آن نیز نخست بار در نیم سال اول تحصیلی سال ۹۷-۹۶ طی چند جلسه کلاسی با عنوان «مسائل اجتماعی زنان در روزنامه ایران‌نو»در درس «احزاب و مطبوعات ایران در دوره قاجار» در دانشگاه فردوسی مشهد ارائه شد که نتیجه نهایی‌اش نیز کتاب پیش‌رو است.

باغدار دلگشا درباره منبع‌شناسی اصلی این پژوهش نیز در مقدمه می‌نویسد:  «منبع‌شناسی اصلی این پژوهش عبارت است از برشماری کامل و غیر گزینشی ۴۷۵ شماره موجود از روزنامه ایران‌نو  شامل ۲۴۴ شماره منتشر شده از ۷ شعبان ۱۳۲۷ق تا ۲ رجب ۱۳۲۸ق، ۱۲۰ شماره منتشر شده از شوال ۱۳۲۸ق تا ۱۸ ریبع‌الاول ۱۳۲۹ق و ۱۱۱ شماره منتشر شده از  ۲۴ ربیع‌الاول ۱۳۲۹ق تا ۲۷ شعبان ۱۳۲۹ق. نخستین هدف از بررسی شمارگان روزنامه ایران‌نو، استخراج مکتوبات مَردنِگار با محوریت موضوعی مسائل اجتماعی زنان بود؛ با توجه به انتشار کتابی با عنوان نامه‌های زنان ایرانی در سال ۱۳۹۵ توسط مولف و درج تمامی مکتوبات زن‌نِگار مندرج در روزنامه ایران‌نو در آن، جهت دقت بیشتر و تطبیق و تعیین صحت اطلاعات مندرج در آن کتاب، تمامی اوراق مطبوعاتی این روزنامه مورد خوانش مجدد و بازبینی قرار گرفتند. علاوه بر این صرفا جهت آگاهی و تطبیق برخی دیدگاه‌های مندرج در مکتوبات مردنگار در روزنامه‌های دیگر در یک جدول زمانی شش ماهه از فروردین تا شهریور ماه ۱۳۹۸،  شمارگان جراید قانون (باغداردلگشا، ۲۰۱۹: ۶۸-۶۵) ، اختر، تجدد، حبل‌المتین نیز مورد برشماری و خوانش غیر گزینشی قرار گرفتند. جهت آشنایی بیشتر با دیگر مکتوبات زنان، مندرج در برخی جراید دوره مشروطه مانند: روزنامه مجلس، تمدن، حکمت، خورشید، شرق، صوراسرافیل، مساوات و ندای وطن  نمونه‌های متعدد این مکتوبات،  از متن بازخوانی شده آن‌ها مندرج در  بخش دوم کتاب مشروطه، زنان و تغییرات اجتماعی (باغداردلگشا، ۱۳۹۷) با عنوان: نامه‌های انتقادیِ زنان علیه نابرابری‌های اجتماعی و بخش پیوست‌ها و یادداشت‌های کتاب زنان پیشگام ایرانی: خدیجه افضل وزیری دختر بی‌بی‌خانم استرآبادی (ملاح، ۱۳۸۵)  استفاده شده است.

در خصوص پیشینه‌های تحقیقاتیِ پژوهش حاضر نیز باید اشاره داشت تا کنون پژوهشی که به صورت کامل به بررسی مسائل اجتماعی زنان در روزنامه ایران‌نو پرداخته باشد، تدوین نشده است؛ پژوهشی که علاوه بر بررسی مسائل اجتماعی زنان در مکتوبات زن‌نگار به بررسی نوع نگاه‌ مردان به مسائل اجتماعی زنان با بهره‌گیری از مدل برشماری کامل و روش غیر گزینشی نیز پرداخته باشد؛ با این حال در برخی تحقیقات به صورت گزینشی و یا مدل نمونه‌گیری به بررسی برخی مسائل اجتماعی زنان در برخی مقالات مندرج در روزنامه ایران‌نو پرداخته‌ شده است. در کتاب زن ایرانی در نشریات مشروطه (وطن دوست و دیگران، ۱۳۸۵) با انتخاب گزینشی ۱۸ مکتوب در مورد مسائل زنان در ۸ جریده  گزینش شده دوران مشروطه با نام‌های مجلس، تمدن، صوراسرافیل، حبل‌المتین، بهار، ایران‌نو، دانش و شکوفه به بررسی مسائل زنان و تحلیل بسامد واژگانی آن مکتوبات پرداخته است. در کتاب مشروطه، زنان و تغییرات اجتماعی، اشاراتی مختصر به برخی مکتوبات و توجه روزنامه ایران‌نو به مسائل زنان صورت پذیرفته است.»

 

پژوهش پیش‌رو که به روش اسنادی  و برشماری کامل تمامی شمارگان روزنامه ایران‌نو گردآوری شده در دو محور اصلی به بررسی مسائل زنان در این جریده پرداخته است: ۱- بررسی مطالبات اجتماعی زنان در مکتوبات زن‌نگار و ۲- بررسی مسائل اجتماعی زنان در مکتوبات غیرزن‌نگار مندرج در این روزنامه. پرسش‌های اصلی نیز عبارت‌اند از این که زنان در مکتوبات مطالبه‌گرایانه مندرج در این روزنامه بیشتر به طرح چه مطالبه‌ای پرداخته‌اند؟ خودشان را بیشتر در چه نقشی مورد تعریف قرار داده‌اند؟ اوضاع خود را با چه گروهی مقایسه کرده‌اند و نهایت آن که تلاش‌هایشان چه نتیجه‌ای در بر داشته است؟ همچنین مردان نیز در چه سطحی به مسائل زنان در این روزنامه توجه نشان داده و برای ارتقاء حقوق اجتماعی زنان در ایران دوره قاجار بیشتر در تلاش برای طرح چه موضوعی بوده‌اند؟

کتاب «زن در ایران نو» نوشته علی باغدار دلگشا با شمارگان ۵۰۰ نسخه در ۱۶۶ صفحه به بهای ۶۵ هزار تومان از سوی انتشارات روشنگران و مطالعات زنان منتشر شده است.

لینک کوتاه : https://sobhanepress.ir/?p=177170

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.